Medische en paramedische hulp

Kosten voor medische hulpverleners (zoals de huisarts of medisch specialisten) en paramedische hulpverleners (zoals ergotherapeuten, logopedisten en fysiotherapeuten) kun je aftrekken als specifieke zorgkosten. Dat wil zeggen: als ze niet onder de dekking van de basisverzekering vallen.

Algemeen

De kosten voor zorg door huisartsen, specialisten en ziekenhuizen vallen in principe onder de basisverzekering. Alleen als dit aantoonbaar niet zo is, kun je deze kosten aftrekken. Denk bijvoorbeeld aan specialistische of experimentele behandelingen die je zorgverzekeraar niet wil vergoeden.

De kosten voor medische en paramedische hulp zijn alleen aftrekbaar als het gaat om:

  • Behandeling door een ‘naar Nederlandse begrippen’ erkende arts. Dat kan ook een arts in het buitenland zijn.
  • Behandeling door een paramedicus, op voorschrift en onder begeleiding van een arts. Dat kan ook een paramedicus in het buitenland zijn.
  • Behandeling door een erkende fysiotherapeut, diëtist, ergotherapeut, logopedist, oefentherapeut, orthoptist, podotherapeut, mondhygiënist of huidtherapeut zonder verwijzing van een arts. De paramedicus moet dan wel een verklaring opstellen, waaruit het medische karakter van de behandeling blijkt. Deze verklaring moet je goed bewaren – de Belastingdienst kan erom vragen.

Het gaat bij de aftrek voor geneeskundige hulp uitsluitend om de kosten voor de behandeling zelf. Reis- en verblijfskosten zijn onder dit onderdeel niet aftrekbaar. Soms is het wel mogelijk om de reiskosten af te trekken onder het onderdeel Zorgvervoer.

Beperkte dekking

Voor veel behandelingen is de dekking van de basisverzekering beperkt. Je krijgt bijvoorbeeld de eerste twintig behandelingen bij de fysiotherapeut niet vergoed, en vervolgbehandelingen alleen als je aandoening op de ‘chronische lijst’ (de Lijst Borst) staat. Maak je daardoor zelf kosten voor fysiotherapie, dan zijn die kosten aftrekbaar als zorgkosten. Immers, deze behandelingen vallen niet onder de dekking van de basisverzekering.

Hulp in het buitenland

Voor de aftrek van kosten voor medische en paramedische hulp maakt het in principe niet uit of je de kosten in Nederland of in het buitenland gemaakt hebt. Het moet dan wel gaan om behandelingen door ‘naar Nederlandse begrippen’ erkende artsen of paramedici.

Onderga je in het buitenland een medische behandeling, dan vergoedt je zorgverzekering die kosten vaak niet volledig. Ook niet als je keurig toestemming vraagt voor de behandeling of als je (in een noodsituatie) eerst contact opneemt met de alarmcentrale van je zorgverzekeraar. Je bent namelijk maar gedekt tot het in Nederland gebruikelijke tarief voor medische kosten. De kosten die hierdoor voor je eigen rekening komen, zijn niet aftrekbaar als zorgkosten.

Geldt de aftrek voor geneeskundige hulp ook voor dure experimentele behandelingen of voor behandelingen in het buitenland, waar de zorgverzekeraar geen vergoeding voor wil geven?

Ja, mits het gaat om een behandeling door een ‘naar Nederlandse begrippen’ erkende arts of paramedicus. Het is natuurlijk voordeliger als je zorgverzekeraar de behandeling wel vergoedt. Doe daarom eerst bij je zorgverzekeraar een beroep op de zogenoemde ‘coulanceregeling’. Als de zorgverzekeraar daar niet op ingaat, komen de kosten voor je eigen rekening. Je kunt ze dan aftrekken als geneeskundige hulp, als deze medische hulp voldoet aan de eisen voor de aftrek.

Recente voorbeelden in de rechtspraak over de aftrek van de kosten voor zulke behandelingen in het buitenland zijn een MRI-scan in Duitsland (op verwijzing van een Nederlandse arts) en een intensieve klinische behandeling van zeer ernstige eetstoornis in de Verenigde Staten (op verwijzing van een Nederlandse psychiater). Voor behandelingen die in Nederland niet beschikbaar zijn, geldt bovendien dat je ook de reiskosten naar het buitenland kunt aftrekken als kosten voor ziekenvervoer, mits die kosten binnen redelijke grenzen vallen.

Heb je geld gekregen van vrienden, bekenden of via crowdfunding om de behandeling te kunnen betalen, dan moet je deze giften weer in mindering brengen op de aftrek. Je hebt de kosten voor de behandeling dan immers niet volledig zelf gedragen. Het kan in dat geval dus voordelig zijn om deze giften vooral te gebruiken voor kosten die niet onder de aftrek van zorgkosten vallen, zoals reis- en verblijfskosten. Je moet dit wel kunnen aantonen met een deugdelijke administratie.

Mijn man en ik (ook man) hebben een kind gekregen via IVF bij een draagmoeder in het buitenland. Zijn de kosten voor die IVF-behandeling aftrekbaar?

Nee. Een draagmoeder valt niet onder de mensen voor wie je zorgkosten kunt aftrekken. Op de pagina Voorwaarden aftrek zorgkosten lees je voor wie dat wel kan.

Pedicure

De kosten voor een gewone pedicure zijn niet aftrekbaar. De kosten voor een medische pedicure (bijvoorbeeld bij de behandeling van diabetes) worden in principe vergoed door de zorgverzekeraar.

Komen er toch nog kosten voor een medisch pedicure voor je eigen rekening, dan zijn die alleen aftrekbaar als je een verwijzing hebt van een arts en als die arts een vinger aan de pols houdt over het resultaat van de behandeling. Zonder die verwijzing en begeleiding zijn deze kosten niet aftrekbaar.

Tandarts

De kosten voor behandelingen door een tandarts, mondhygiënist of orthodontist zijn aftrekbaar.

Kronen, bruggen en implantaten
Op grond van uitspraken van belastingrechters gelden bij het plaatsen van kronen, bruggen en implantaten de volgende regels.

  • Gaat het om een enkele kroon of een los implantaat, dan moet je de kosten aangeven als ‘geneeskundige hulp’.
  • Gaat het om meerdere kronen, bruggen of implantaten, die er samen voor zorgen dat je weer vast voedsel kunt verwerken, dan kun je de kosten aangeven als ‘hulpmiddel’. Dat is vooral voordelig als je in aanmerking komt voor de verhoging van de zorgkosten. Die verhoging geldt namelijk wel voor ‘hulpmiddelen’, maar niet voor ‘geneeskundige hulp’.

Niet nagekomen afspraak
Kom je op een afspraak bij de tandarts, mondhygiënist of orthodontist niet opdagen en krijg je daarvoor een rekening gepresenteerd, dan zijn die kosten niet aftrekbaar. Die kosten hebben namelijk geen betrekking op een behandeling die je hebt ondergaan.

Alternatieve geneeswijzen

Kosten voor alternatieve geneeswijzen en therapieën zijn beperkt aftrekbaar. Er zijn twee mogelijkheden om deze uitgaven toch af te trekken als zorgkosten:

  • De alternatieve behandeling of therapie wordt verzorgd door een ‘naar Nederlandse begrippen’ erkende arts of paramedicus (uit het rijtje hierboven). In dat geval zijn de kosten volledig aftrekbaar.
  • De alternatieve behandeling of therapie vindt plaats op voorschrift en onder begeleiding van een ‘naar Nederlandse begrippen’ erkende arts of paramedicus (uit het rijtje hierboven). Ook in dat geval zijn de kosten volledig aftrekbaar. Ook als het gaat om behandeling door een niet-erkende paramedicus, zoals een chiropractor, osteopaat of energetisch therapeut, aldus de belastingrechter. De behandelaar hoeft zelfs niet medisch geschoold te zijn, zolang een arts maar naar die behandeling verwezen heeft (en dus kennelijk vertrouwen heeft in de werking) en regelmatig contact houdt met de behandelaar over het verloop ervan.

In alle andere gevallen zijn de kosten voor alternatieve geneeswijzen of therapieën niet aftrekbaar. Ook niet als de alternatieve behandelaar een afgestudeerd psycholoog is.

Ik ben jaren geleden door mijn cardioloog naar een Duitse Heilpraktiker verwezen. Met uitstekende resultaten – ik kom zelfs niet meer bij die cardioloog. Kan ik de kosten hiervan aftrekken als zorgkosten?

Helaas, dat kan niet. Hoewel Heilpraktiker in Duitsland een erkend beroep is, beschouwt de Nederlandse rechter hem niet als een naar Nederlandse begrippen erkende arts of paramedicus. Je bent weliswaar ooit door een Nederlandse arts naar de Heilpraktiker verwezen, maar die arts is daarna niet meer bij jouw behandeling betrokken. Je behandeling vindt dus niet plaats onder begeleiding van een arts. Dat de behandeling succes heeft, doet voor de aftrek van zorgkosten helaas niet ter zake.

Mijn zoon heeft een behandelprogramma in het buitenland gevolgd, waar ze werken met dolfijnen. Zijn de kosten daarvoor aftrekbaar als geneeskundige hulp?

Dat hangt ervan af door wie die behandeling werd gegeven. Gaat het om naar Nederlandse maatstaven erkende artsen of paramedici (fysiotherapeut, diëtist, ergotherapeut, logopedist, oefentherapeut, orthoptist, podotherapeut, mondhygiënist of huidtherapeut), dan zijn de kosten aftrekbaar. Gaat het om niet erkende behandelaars, dan zijn de kosten alleen aftrekbaar als de behandeling werd uitgevoerd ‘op voorschrift en onder begeleiding’ van een arts. Dat heeft de Belastingdienst Belastingdienst bevestigd.

Kuren

Kosten voor kuren zijn uitsluitend aftrekbaar als het gaat om een medische behandeling of om een behandeling onder medisch toezicht. In de praktijk gaat het dan om een behandeling in een ziekenhuis of een medische kliniek. Verblijf je tijdens de kuur in een hotel of pension, dan zijn de kosten voor het verblijf niet aftrekbaar.

Ik heb een kuur gevolgd waarbij ik behandeld werd met magnetische velden, bij een alternatief genezer. De machine daarvoor moest ik leasen. Een dure grap. Gelukkig heb ik er veel baat bij gehad. Kan ik de kosten daarvoor aftrekken.

Nee, dat kan niet. De behandeling is niet uitgevoerd door een ‘naar Nederlandse begrippen’ erkende arts en ook niet op verwijzing van zo’n arts.

Plastische chirurgie

De kosten voor plastische chirurgie zijn alleen aftrekbaar als daar een medische noodzaak voor is. Gaat het alleen om kosmetische ingrepen, dan zijn de kosten niet aftrekbaar. Ook niet als de behandeling door een erkende arts wordt uitgevoerd, aldus de belastingrechter.

Soms is er geen lichamelijke noodzaak voor plastische chirurgie, maar is de ingreep wel nodig om psychische problemen te voorkomen of te verminderen. De kosten daarvoor kunnen dan aftrekbaar zijn, maar alleen als een psycholoog of psychiater de noodzaak ervan heeft vastgesteld.

Niet aftrekbaar

Van een aantal medische behandelingen is in de regelgeving nadrukkelijk aangegeven dat de kosten daarvoor niet aftrekbaar zijn als zorgkosten. Dat geldt voor de volgende uitgaven.

  • Paramedische behandelingen met een niet-medisch karakter (bijvoorbeeld sportmassage door een fysiotherapeut of een abonnement op een sportschool met begeleiding) zijn niet aftrekbaar. Ook niet als je er aantoonbaar baat bij hebt.
  • Heeft je medische behandelaar geen contract met je zorgverzekeraar en moet je om die reden een deel van de kosten zelf betalen? Dan zijn die bijbetalingen niet aftrekbaar als zorgkosten. De geleverde medische hulp valt immers wel onder de dekking van de basisverzekering.
  • De kosten voor een ooglaserbehandeling ter vervanging van een bril of contactlenzen zijn niet aftrekbaar.
  • Uitgaven voor de eerste twee IVF-behandelingen zijn niet aftrekbaar als daarbij meer dan één embryo wordt teruggeplaatst en je op het moment van de behandeling jonger bent dan 38 jaar.
  • Uitgaven voor een IVF-behandeling voor vrouwen van 43 jaar of ouder zijn niet aftrekbaar.
  • Uitgaven voor een combinatietest of een NIPT-test in het kader van prenatale screening zijn niet aftrekbaar als er geen sprake is van een medische indicatie voor die test.
  • Uitgaven voor geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren (jonger dan 18 jaar) zijn niet aftrekbaar.
  • Uitgaven voor dyslexiezorg voor kinderen en jongeren (jonger dan 18 jaar) zijn niet aftrekbaar.

Omdat ik blind ben, ga ik voor mijn persoonlijke verzorging regelmatig naar een schoonheidsspecialiste. Zijn de kosten daarvoor aftrekbaar?

Helaas niet. Een schoonheidsspecialiste is geen medische of paramedische behandelaar.

Contributie patiëntenvereniging

Contributies van patiëntenverenigingen zijn niet aftrekbaar, tenzij vaststaat dat de activiteiten van de vereniging voornamelijk zijn aan te merken als medische hulp aan de leden, onder de verantwoordelijkheid van gespecialiseerde artsen. Uit jurisprudentie (Hof Den Haag, 27 september 1984) blijkt dat dit alleen vaststaat voor de Diabetes Vereniging Nederland (DVN). Contributies voor andere patiëntenverenigingen en gehandicaptenorganisaties zijn daardoor in de praktijk niet aftrekbaar.

Alle informatie in deze rubriek gaat over het belastingjaar 2025. De aangifte inkomstenbelasting over dat jaar start op 1 maart 2026.